Παγκόσμια Ημέρα Επιδημιολογικής Ετοιμότητας

Τον Δεκέμβριο του 2020, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ που συμμετείχαν 153 κράτη μέλη, όρισε την 27η Δεκεμβρίου ως την πρώτη Διεθνή Ημέρα Ετοιμότητας για Επιδημίες. Αυτή η απόφαση ήταν απόρροια των τραγικών συνεπειών της πανδημίας Covid-19 που πλήττει την ανθρωπότητα τα τελευταία τρία χρόνια.

Μία πανδημία που ξεκίνησε από την πόλη Wuhan της Κίνας με αδιευκρίνιστες αρχικά συνθήκες, με ένα κράτος με ανεπάρκεια του υγειονομικού συστήματος και σκοτεινές διαδρομές του κρατικού μηχανισμού.

Έχει καταγράψει παγκόσμια 640 εκατομμύρια κρούσματα και 6,5 εκατομμύρια θανάτους, οι οποίοι εκτιμώνται ότι ανέρχονται στα 15 εκατομμύρια. Στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 5,5 εκατομμύρια κρούσματα και 34.500 θάνατοι.

Αυτοί οι τραυματικοί αριθμοί ανέδειξαν την ανεπάρκεια προγραμματισμού των κρατών, τις ελλείψεις υποδομών, την ανεπάρκεια της εκπαίδευσης προσωπικού. Τα βασικά προβλήματα ανεδείχθησαν κυρίως στο πρώτο κύμα της πανδημίας όπου κατεφάνη η έλλειψη οξυγόνου, λόγω των αυξημένων αναγκών, αναπνευστήρων, γαντιών, και λοιπών μέτρων προστασίας δεδομένης σχεδόν της αποκλειστικής παραγωγής στην Κίνα και της απαγόρευσης εξαγωγών.

Εκτός από την ανεπάρκεια των κρατών αναδείχθηκε και η ανεπάρκεια του ΠΟΥ, με σημαντική καθυστέρηση του ορισμού της πανδημίας και εκδόσεως συγκεκριμένων οδηγιών, όπως η χρήση της μάσκας και στη συνέχεια με τις συγκεκριμένες οδηγίες για τα εμβόλια και την καθυστέρηση οδηγιών για την post covid αντιμετώπιση.

Αποκτώντας εμπειρία και από τις παρελθούσες επιδημίες όπως SARS, MERS, γρίπη των πτηνών επιβάλλεται να αποκτήσουμε ανθεκτικά συστήματα υγείας που να καλύπτουν όλα τα κοινωνικά στρώματα.

Υπάρχει μεγάλη ανάγκη ευαισθητοποίησης, ενημέρωσης, ανταλλαγής πληροφοριών, επιστημονικής γνώσης και προγράμματα τοπικά, εθνικά και παγκόσμια για την αντιμετώπιση των επιδημιών και πανδημιών. Ο ΟΗΕ και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είναι υπεύθυνοι για τον συντονισμό και την καθοδήγηση.

Η πανδημία αυτή πρέπει να αποτελέσει το έναυσμα για επιδημιολογική ετοιμότητα. Η πανδημία αυτή τελειώνοντας κάποια στιγμή, πρέπει να μας αφήσει παρακαταθήκη σε υποδομές, υλικοτεχνικό εξοπλισμό και ανθρώπινο δυναμικό, που θα μπορέσει να βελτιώσει τις παρεχόμενες υπηρεσίες υγείας και να εξασφαλίσει το σύστημα σε μελλοντικές παρόμοιες καταστάσεις.

Λαζανάς Μάριος, Διευθυντής Παθολογικής Λοιμωξιολογικής ΙΑΣΩ, Πρόεδρος Επιτροπής Λοιμώξεων ΙΑΣΩ & Παπασταμούλη Ελένη,Προϊσταμένη Λοιμώξεων ΙΑΣΩ