Τί άλλαξε στις ολικές αρθροπλαστικές γόνατος και ισχίου

Η ολική αρθροπλαστική είναι η επέμβαση εκλογής για την αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας τελικού σταδίου, της φθοράς δηλ. των αρθρώσεων που δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπιστεί με συντηρητικό (μη χειρουργικό) τρόπο και θίγει σημαντικά την ποιότητα ζωής του ασθενούς.

Πρόκειται για την  επέμβαση κατά την οποία αφαιρούνται τα φθαρμένα τμήματα της άρθρωσης και τοποθετείται μία πρόθεση (εμφύτευμα) από κράμα μετάλλων (κυρίως τιτανίου) και πολυαιθυλένιο. Η συγκεκριμένη πράξη (τοποθέτηση πρόθεσης στη θέση των αφαιρεθέντων φθαρμένων τμημάτων) γίνεται με διαφορετικούς τρόπους και διαφορετικές μεθόδους και η προσπάθεια να προβληθεί ή να υπονοηθεί  εναλλακτική πρακτική αποτελεί πλάνη.

Η επιτυχία της επέμβασης στηρίζεται στη σωστή επιλογή των ασθενών βάσει αυστηρών ενδείξεων, στην ιατρική γνώση κι εμπειρία, στην τήρηση των αρχών της χειρουργικής  «τέχνης», στη ορθή διαδικασία αποκατάστασης και στη δυνατότητα επιτυχούς αντιμετώπισης των όποιων επιπλοκών.

Τα τελευταία χρόνια υπήρξαν πολυεπίπεδες παρεμβάσεις που βελτίωσαν έτι περαιτέρω τα ήδη καλά αποτελέσματα των επεμβάσεων των ολικών αρθροπλαστικών.

Θα αναφέρω τις σημαντικότερες:

Ελαχιστοποίηση των προσπελάσεων

Οι εξελίξεις στις χειρουργικές τεχνικές με την παράλληλη κατασκευή ειδικών εργαλείων επιτρέπει στους Ορθοπαιδικούς Χειρουργούς να εκτελούν την ολική αρθροπλαστική γόνατος και ισχίου μέσα από τομές μικρότερες από αυτές που χρησιμοποιούνταν κατά το παρελθόν.

Η μικρή παρεμβατικότητα (minimal invasive surgery -MIS) αναφέρεται σε τεχνικές κατά τις οποίες το μήκος της χειρουργικής τομής αλλά κυρίως ο τρόπος προσπέλασης έχει τροποποιηθεί, ώστε να ελαχιστοποιείται ο τραυματισμός των ιστών και η διατομή των μυών.

Τα οφέλη πέραν του -δευτερευούσης σημασίας- αισθητικού αποτελέσματος, είναι σημαντικά και αφορούν  τόσο στην εξαιρετική αποκατάσταση στην άμεση μετεγχειρητική περίοδο, όσο και στο τελικό λειτουργικό αποτέλεσμα. Οι όροι MIS, AMIS, ALMIS κτλ αναφέρονται ουσιαστικά στην προσπέλαση και μόνο που χρησιμοποιεί ο χειρουργός για να εκτελέσει την επέμβαση.

Βελτίωση των προθέσεων

Tα εμφυτεύματα που χρησιμοποιούνται στις επανορθωτικές επεμβάσεις του γόνατος και του ισχίου, βελτιώνονται συνεχώς, σε ότι αφορά τα κράματα των μετάλλων, τον ανατομικό σχεδιασμό και την ακριβή προσέγγιση της εμβιομηχανικής των αρθρώσεων. Ιδιαίτερη αξία αποκτά η δυνατότητα επιλογών για δεξί ή αριστερό, για άντρες ή γυναίκες και οι πολλές επιλογές προσαρμογής και διαμόρφωσης των προθέσεων για ειδικές περιπτώσεις.

Εντατικοποίηση των πρωτοκόλλων αποκατάστασης

Τα πρωτόκολλα άμεσης μετεγχειρητικής κινητοποίησης Fast Track που εφαρμόζονται με την συνεργασία χειρουργού, αναισθησιολόγου και φυσιοθεραπευτή, έχουν συμβάλει σημαντικά στην ταχύτερη αποκατάσταση και στην μείωση των ημερών νοσηλείας με προφανή οφέλη για τους ασθενείς. Είναι αυτονόητο, ότι η εφαρμογή τους γίνεται με αυστηρά κριτήρια ασφάλειας και όχι στα πλαίσια του άσκοπου εντυπωσιασμού.

Χρήση ρομποτικών και ψηφιακών συστημάτων

Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο στις επεμβάσεις των ολικών αρθροπλαστικών γόνατος και ισχίου, συστήματα υποβοήθησης (ρομποτικά, ψηφιακά, πλοήγησης) τα οποία χαρτογραφώντας την ανατομική ιδιαιτερότητα της άρθρωσης, προσδίδουν ακρίβεια στην εκτέλεση της επέμβασης. Πρόκειται για χρήσιμα εργαλεία στα χέρια έμπειρων χειρουργών, προκειμένου να τελειοποιήσουν το αποτέλεσμα τους, συμπληρώνοντας και όχι ακυρώνοντας τους.

Ο συνδυασμός των παραπάνω στοιχείων εξασφαλίζει  άριστο λειτουργικό αποτέλεσμα, μεγάλη διάρκεια αντοχής των προθέσεων και ελαχιστοποίηση των πιθανών επιπλοκών.

Οι ευεργετικές συνέπειες των εξελίξεων , μας επιτρέπουν να χειρουργούμε με ασφάλεια σε επιλεγμένους ασθενείς ταυτόχρονα (με ένα χειρουργείο και μία νοσηλεία ) και τα δύο πάσχοντα σκέλη, εφ όσον απαιτείται.

Όλες οι παραπάνω επιλογές είναι διαθέσιμες και εφαρμόζονται στην Γ΄ Ορθοπαιδική Κλινική του ΙΑΣΩ Γενική Κλινική.

Στέφανος Αναστασόπουλος MD.MSc, Διευθυντής Γ΄Ορθοπαιδικής Κλινικής, ΙΑΣΩ Γενική Κλινική