Πρήζεται η χολή; Ναι πρήζεται η χολή, δηλαδή η χοληδόχος κύστη

Τι είναι η χοληδόχος κύστη;

Είναι ένα μικρό σακουλάκι που αποθηκεύει την χολή και την εκκρίνει στο έντερο για να γίνει η πέψη. Το υγρό αυτό είναι περίπου 70-100ml και δρα ακριβώς όπως το απορρυπαντικό, το σαπούνι των πιάτων για να τα καθαρίσουμε από τα λίπη (δεν είναι τυχαίο ότι και τα δυο είναι πράσινα). Σε συνδυασμό με τα παγκρεατικά υγρά κάνουν την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών που από την τροφή πρέπει να περάσουν στον αίμα για να μας θρέψουν. Και ναι η χοληδόχος κύστη μπορεί να πρηστεί (όπως άλλωστε όλα μας τα όργανα).

Πότε συμβαίνει αυτό;

Όταν μια πέτρα φράξει την έξοδο της κύστης, τότε στο σωληνάκι που την ενώνει με το έντερο δεν μπορεί να κυκλοφορήσει το κίτρινο-πράσινο αυτό υγρό που συσσωρεύεται στην χοληδόχο κύστη με αποτέλεσμα να την διογκώσει και να την επιμολύνει (όπως μπορεί να γίνει σε μια λίμνη ή μαρίνα όταν τα νερά είναι στάσιμα).

Τι συμπτώματα προκαλεί αυτό;

Προκαλεί κυρίως πόνο, εμετό και πυρετό, δηλαδή Χολοκυστίτιδα.

Χολοκυστίτιδα, είναι η φλεγμονή του τοιχώματος της χοληδόχου κύστης, περίπου όπως γίνεται και στην σκωληκοειδίτιδα. Η φλεγμονή αυτή προκαλεί τον πόνο (στην δεξιά και άνω κοιλιά, κάτω από τα πλευρά) και τον πυρετό από τα κυκλοφορούντα μικρόβια στο αίμα (μικροβιαιμία).

Η αδυναμία πέψης, αλλά και ο οξύς πόνος προκαλούν τους επανειλημμένους εμετούς.

Αν η φλεγμονή συνεχιστεί τότε η χοληδόχος κύστη γεμίζει πύον (εμπύημα στην ιατρική ορολογία) και μπορεί να νεκρωθεί και να σπάσει και να προκαλέσει νεκρωτική, γαγγραινώδης χολοκυστίτιδα και περιτονίτιδα.

Η πέτρα που έχει φράξει την έξοδο της χοληδόχου κύστης στην προσπάθεια της να «ξεκολλήσει»  μπορεί να μετακινηθεί πιο χαμηλά και τελικά να προκαλέσει εκτός από την οξεία χολοκυστίτιδα και άλλες επιπλοκές:

Ποιες είναι οι σοβαρές επιπλοκές της χολολιθίασης εκτός από την δυσπεψία τον πόνο και την χολοκυστίτιδα;

• Χολαγγειίτιδα: που εκτός των παραπάνω κάνει και ίκτερο δηλαδή απορρόφηση μιας κίτρινης και τοξικής ουσίας (της χολερυθρίνης)  στο αίμα και κατόπιν εναπόθεση της στο δέρμα, τα μάτια, τον εγκέφαλο και όλα τα όργανα μέσω της κυκλοφορίας. Ο ίκτερος προκαλεί ανεπάρκεια των οργάνων (ηπατική, νεφρική, εγκεφαλική) και απαιτεί άμεση θεραπεία (χρυσή το λέγαμε παλιά). Η θεραπεία του ικτέρου μπορεί να γίνει κυρίως με ενδοσκοπικό τρόπο.
• Παγκρεατίτιδα: φλεγμονή του παγκρέατος διότι μπορεί να φράξει και η έξοδος του οργάνου αυτού προς το έντερο. Μια από τις λειτουργίες του παγκρέατος είναι και να εκκρίνει παγκρεατικά υγρά για την διάλυση των θρεπτικών ουσιών όπως κάνει και το ήπαρ και απελευθερώνει η χοληδόχος κύστη. Αν ξεκινήσει η φλεγμονή του παγκρέατος, δύσκολα αναστέλλεται, αφού δεν υπάρχουν ειδικά φάρμακα, αλλά μόνο υποστήριξη των οργάνων στις μονάδες εντατικής θεραπείας και μπορεί να έχει πολύ κακή έκβαση, ακόμη και να οδηγήσει σε θάνατο.
• Για να αποφύγουμε όλες αυτές τις επιπλοκές αλλά και τα απλά συμπτώματα της χολολιθίασης, όπως είναι η δυσπεψία, τα φουσκώματα, οι διάρροιες ή η δυσκοιλιότητα και άλλα μη ειδικά συμπτώματα από την κοιλιά, θα πρέπει να αφαιρέσουμε λαπαροσκοπικά την χοληδόχο κύστη.
• Η επέμβαση αυτή γίνεται πλέον σχεδόν αποκλειστικά με την λαπαροσκοπική μέθοδο ( Λαπαροσκοπική ή ρομποτική Χολοκυστεκτομή για χολολιθίαση ).
• Αν δεν έχουμε προλάβει να κάνουμε την επέμβαση πριν δώσει συμπτώματα και έχει ξεκινήσει ήδη η φλεγμονή, τότε η επέμβαση πρέπει να γίνει επειγόντως τις πρώτες 24-48 ώρες. Οι αντιβιώσεις δεν είναι πάντα αρκετά αποτελεσματικές και δεν λύνουν την αιτία του προβλήματος που είναι οι πέτρες.

Δυστυχώς δεν έχουμε άλλον τρόπο να απαλλαχθούμε από τις πέτρες εκτός από την αφαίρεση του οργάνου που τις έχει προκαλέσει.

Η μόνη σίγουρη και αποτελεσματική θεραπεία είναι η Λαπαροσκοπική Χολοκυστεκτομή για χολοκυστίτιδα.

Σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει φλεγμονή χωρίς την ύπαρξη λίθου (άλιθιασικη χολοκυστίτιδα), συνήθως σε ασθενείς που δεν θρέφονται από το στόμα ή είναι στην μονάδα εντετικής θεραπείας.

Η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή είναι από τις πιο συχνές επεμβάσεις σήμερα, με ελάχιστες επιπλοκές και πολύ γρήγορη αποκατάσταση (ιστορικά είναι και η πρώτη επέμβαση που έγινε λαπαροσκοπικά, αρα υπάρχει τεράστια πλέον εμπειρία).

Η νοσηλεία είναι ημερήσια, δεν υπάρχουν τομές και δεν υπάρχουν περιορισμοί στην καθημερινή ζωή ή την διατροφή μετά. Σκοπός της ιατρικής σήμερα εκτός από την διασφάλιση της επιβίωσης είναι και η εξασφάλιση μακροζωίας και η ποιότητα ζωής και σε αυτό έχει παίξει σημαντικό ρόλο η λαπαροσκοπική χειρουργική και τα πρωτόκολλα ταχείας ανάρρωσης.

Διάγνωση και θεραπεία

Εφόσον έχετε άτυπα συμπτώματα από την κοιλιακή χώρα, όπως δυσπεψία, πόνο στην κοιλιά μετά από φαγητό, εμετό μετά από φαγητό, διαταραχές κενώσεων (εναλλαγές δυσκοιλιότητας - ευκοιλιότητας), πραγματοποιήστε έναν υπέρηχο άνω κοιλίας στην χοληδόχο κύστη και το ήπαρ.

Αν έχετε πέτρες στην χοληδόχο κύστη πρέπει να προχωρήσετε στην λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή, πριν κινδυνεύσετε είτε από τις πέτρες στην χοληδόχο κύστη είτε από την μετακίνησή τους και τα μικρόβια που τις ακολουθούν.

Δηµήτρης Δαρδαµάνης, MD, M.Sc., Γενικός Χειρουργός, Διευθυντής, Γενική Κλινική του ΙΑΣΩ