Παγκόσμια Ημέρα AIDS 2025

Έχουν συμπληρωθεί 44 χρόνια από την εμφάνιση της πανδημίας της HIV λοίμωξης- AIDS. Η πανδημία συνεχίζει να υπάρχει, αλλά τα δεδομένα είναι εντελώς διαφορετικά. Όπως καταγράφει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), περίπου 40.8 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλον τον κόσμο, ζουν με την HIV λοίμωξη, ποσοστό αυξημένο κατά 27%, συγκρινόμενο με το 2010. Από τα στοιχεία του ΠΟΥ, υπάρχει σαφής μείωση των νέων διαγνώσεων, από 2.1 εκατομμύρια το 2021, μειώθηκαν σε 1.3 εκατομμύρια το 2024. Επίσης, οι θάνατοι από AIDS στις αντίστοιχες χρονικές περιόδους, έχουν μειωθεί από 1.3 εκατομμύρια, σε 630 χιλιάδες. Επιπρόσθετα, στις αντίστοιχες χρονικές περιόδους καταγράφεται μεγάλη αύξηση της χορήγησης αντιρετροϊκής θεραπείας, που το 2010 εχορηγείτο σε 7.7 εκατομμύρια και το 2023 χορηγείται σε 30.7 εκατομμύρια, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 77% των ατόμων που έχουν διαγνωσθεί.

Είναι προφανές ότι η βελτίωση αυτή των δεικτών, οφείλεται στην ενημέρωση, αλλά κυρίως στην μαζική χορήγηση της αντιρετροϊκής θεραπείας, με αποτέλεσμα την μείωση του ιϊκού φορτίου της κοινότητας και την μείωση της μεταδοτικότητας.

Από τα στοιχεία που παρέχει ο ΕΟΔΥ, οι νέες διαγνώσεις στην Ελλάδα, παραμένουν περίπου σταθερές, με αντιστοιχία 5.1 ανά 100.000 πληθυσμού. Ο συχνότερος τρόπος μετάδοσης συνεχίζει να είναι η σεξουαλική επαφή, κυρίως μεταξύ ανδρών (37.3%), ενώ εντυπωσιακά υψηλό (35.7%) παραμένει το ποσοστό των νέων διαγνώσεων με ακαθόριστο τρόπο μόλυνσης. Το 39% των νέων διαγνώσεων προέρχεται από άτομα γνωστής αλλοδαπής χώρας προέλευσης, γεγονός που προτρέπει σε εντατικό έλεγχο των ατόμων με αλλοδαπή εθνικότητα, αλλά και στους Έλληνες, δεδομένου ότι στο 52% καταγράφηκε καθυστερημένη διάγνωση. Αυτή η καθυστερημένη διάγνωση, έχει επίπτωση στην καλή πορεία της νόσου, λόγω καθυστέρησης στην έναρξη κατάλληλης θεραπείας και σύγχρονη επιβάρυνση του ιϊκού φορτίου της κοινότητας, με επίπτωση στην μεταδοτικότητα.

Στην μείωση της μεταδοτικότητας έχει συμβάλλει και η χορήγηση αντιρετροϊκής αγωγής PrEP (Pre Exposure Prophylaxis), η οποία χορηγείται σε οροαρνητικά για τον HIV άτομα.

Η PrEP , η οποία  χορηγείται επίσημα και στην Ελλάδα από ιατρούς με ειδικότητα παθολογίας ή γενικής ιατρικής ή δερματολογίας/αφροδισιολογίας ή μαιευτικής/γυναικολογίας, χορηγείται σε HIV οροαρνητικά άτομα, που έχουν αυξημένο κίνδυνο να μολυνθούν από τον HIV , κυρίως λόγω της σεξουαλικής συμπεριφοράς τους ή λόγω της χρήσης ενδοφλέβιων εξαρτησιογόνων ουσιών. 

Όλα αυτά τα μέτρα, η χορήγηση συστηματικής αντιρετροϊκής θεραπείας και η PrEP , έχουν επιφέρει σαφή μείωση του ιϊκού φορτίου, σε επίπεδο μη ανιχνεύσιμου. Με αυτές τις προϋποθέσεις μπορούμε να πούμε ότι ισχύει το U = U , μη ανιχνεύσιμο ιϊκό φορτίο, μη μετάδοση.

Αυτή ακριβώς η ιατρική επιτυχία, καθιστά τα άτομα με HIV λοίμωξη, ισότιμα μέλη της κοινωνίας μας, χωρίς επικινδυνότητα στην μετάδοση της HIV λοίμωξης και καθιστούν δυνατή την ελεύθερη σεξουαλική επαφή και την τεκνοποίηση υγιών παιδιών.

Μάριος.Κ.Λαζανάς, Παθολόγος – Λοιμωξιολόγος, Διευθυντής   Διευθυντής Παθολογικής - Λοιμωξιολογικής Κλινικής ΙΑΣΩ Γενική Κλινική, Συντονιστής Παθολογικού Τομέα Ιατρικής Υπηρεσίας ΙΑΣΩ, Πρόεδρος Επιτροπής Ελέγχου Λοιμώξεων Ομίλου ΙΑΣΩ