Όγκοι εγκεφάλου: διάγνωση & θεραπευτική αντιμετώπιση

Όγκοι εγκεφάλου: διάγνωση & θεραπευτική αντιμετώπισηΠαναγιώτης Ι. Bλαχοστέργιος MD PhD
Παθολόγος Ογκολόγος (American Board certified)
τ. Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Cornell, ΗΠΑ
Τμήμα Παθολογικής Ογκολογίας, ΙΑΣΩ Θεσσαλίας

Υπάρχουν διάφοροι τύποι όγκων του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού. Σχηματίζονται από ανώμαλη ανάπτυξη κυττάρων και μπορεί να προέρχονται από διαφορετικά τμήματα του εγκεφάλου ή του νωτιαίου μυελού.

Οι όγκοι μπορεί να είναι καλοήθεις (όχι καρκίνος) ή κακοήθεις (καρκίνος):

  • Οι καλοήθεις όγκοι του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού αναπτύσσονται και πιέζουν γειτονικές ανατομικές δομές. Σπάνια εξαπλώνονται και μπορεί να υποτροπιάσουν.
  • Οι κακοήθεις όγκοι του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού αναπτύσσονται γρήγορα και εξαπλώνονται σε γειτονικό υγιή εγκεφαλικό ιστό.

Όταν ένας όγκος αναπτύσσεται ή πιέζει μια περιοχή του εγκεφάλου, μπορεί να εμποδίσει ή/και να σταματήσει τη σωστή λειτουργία του. Τόσο οι καλοήθεις όσο και οι κακοήθεις όγκοι του εγκεφάλου μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα και σημεία, και χρειάζονται αντιμετώπιση.  

Οι όγκοι που ξεκινούν από τον εγκέφαλο καλούνται πρωτοπαθείς όγκοι του εγκεφάλου. Μπορεί να εξαπλωθούν σε άλλα τμήματα του εγκεφάλου ή στο νωτιαίο μυελό.  Σπάνια μεθίστανται σε άλλα όργανα του σώματος.

Συχνά, όγκοι που βρίσκονται στον εγκέφαλο έχουν ξεκινήσει από κάποιο άλλο όργανο του σώματος και έχουν εξαπλωθεί σε ένα ή περισσότερα τμήματα του εγκεφάλου. Αυτοί λέγονται μεταστατικοί όγκοι  του εγκεφάλου (ή εγκεφαλικές μεταστάσεις).

Οι μεταστατικοί όγκοι του εγκεφάλου είναι πιο συχνοί από τους πρωτοπαθείς.

Σχεδόν οι μισοί από τους μεταστατικούς όγκους του εγκεφάλου προέρχονται από καρκίνο του πνεύμονα. Άλλοι καρκίνοι που μεθίστανται συχνά στον εγκέφαλο είναι:

  • το μελάνωμα του δέρματος
  • ο καρκίνος του μαστού
  • ο καρκίνος του παχέος εντέρου
  • ο καρκίνος του νεφρού
  • ο καρκίνος του ρινοφάρυγγα
  • ο καρκίνος αγνώστου πρωτοπαθούς εστίας

Ο καρκίνος μπορεί να εξαπλωθεί στις λεπτομήνιγγες (οι δύο εσωτερικότερες μεμβράνες που καλύπτουν τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό). Αυτή η κλινική κατάσταση λέγεται λεπτομηνιγγική καρκινωμάτωση. Οι πιο συχνοί καρκίνοι που εξαπλώνονται στις λεπτομήνιγγες είναι:

  • ο καρκίνος του μαστού
  • ο καρκίνος του πνεύμονα
  • η λευχαιμία
  • το λέμφωμα

Υπάρχουν διάφορες μέθοδοι θεραπευτικής αντιμετώπισης των ασθενών με όγκους του εγκεφάλου.

Η χειρουργική εξαίρεση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διάγνωση και θεραπεία των όγκων του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού. Η εκτομή του όγκου βοηθάει στην ελάττωση της πίεσης που ασκείται σε γειτονικά τμήματα του εγκεφάλου.

Μετά την μέγιστη δυνατή αφαίρεση κακοήθους όγκου, κάποιοι ασθενείς θα χρειαστούν ακτινοθεραπεία ή/και χημειοθεραπεία για την εξάλειψη καρκινικών κυττάρων που μπορεί να έχουν παραμείνει.

Η ακτινοθεραπεία χρησιμοποιεί υψηλής ενέργειας ακτίνες-χ ή άλλα είδη ακτινοβολίας για να εξοντώσει τα καρκινικά κύτταρα ή να αναστείλει την ανάπτυξή τους. Η θεραπεία του ασθενούς γίνεται από μηχάνημα που βρίσκεται έξω από το σώμα και κατευθύνει την ακτινοβολία στην περιοχή όπου εντοπίζεται ο καρκινικός όγκος.

Η χημειοθεραπεία χρησιμοποιεί φάρμακα για να αναστείλει την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων. Χορηγείται από το στόμα (σε μορφή χαπιών) ή ενδοφλέβια και τα φάρμακα εισέρχονται στην κυκλοφορία του αίματος φτάνοντας τα καρκινικά κύτταρα σε ολόκληρο το σώμα. Αρκετά χημειοθεραπευτικά φάρμακα μπορούν να περάσουν τον αιματο-εγκεφαλικό φραγμό και να φτάσουν στα καρκινικά κύτταρα που εντοπίζονται στον εγκέφαλο. Ένας άλλος τρόπος χορήγησης της χημειοθεραπείας είναι απευθείας μέσα στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ενδοραχιαία ή ενδοεγκεφαλικά).

Η στοχευμένη θεραπεία χρησιμοποιεί φάρμακα που κατευθύνονται σε συγκεκριμένα καρκινικά κύτταρα. Η στοχευμένη θεραπεία προκαλεί μικρότερη βλάβη σε φυσιολογικά κύτταρα σε σύγκριση με τη χημειοθεραπεία ή την ακτινοθεραπεία. 

Η μπεβασιζουμάμπη είναι μια στοχευμένη θεραπεία που προσδένεται σε μια επιφανειακή πρωτείνη του όγκου που λέγεται αγγειακός ενδοθηλιακός αυξητικός παράγοντας και αναστέλλει το σχηματισμό νέων αιμοφόρων αγγείων που χρειάζεται ο όγκος για να αναπτυχθεί. Η μπεβασιζουμάμπη χρησιμοποιείται για τη θεραπεία του πρωτοπαθούς κακοήθους όγκου του εγκεφάλου που λέγεται γλοιοβλάστωμα.

Σχετικά Άρθρα

Καρκίνος ωοθήκης – ‘Ένας σιωπηλός εχθρός που χρήζει εξειδικευμένης αντιμετώπισ...
ΚΟΤΑΝΙΔΗΣ Θ. ΧΡΗΣΤΟΣ
ΚΟΤΑΝΙΔΗΣ Θ. ΧΡΗΣΤΟΣ
Καρκίνος ωοθήκης – ‘Ένας σιωπηλός εχθρός που χρήζει εξειδικευμένης αντιμετώπισ...
Μαιευτική - Γυναικολογική
Διάγνωση Νόσου Πάρκινσον με DATSCAN στο ΙΑΣΩ Θεσσαλίας από το τμήμα Πυρηνικής ...
ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ
Διάγνωση Νόσου Πάρκινσον με DATSCAN στο ΙΑΣΩ Θεσσαλίας από το τμήμα Πυρηνικής ...
Γενική Κλινική
Αλλεργική ρινίτιδα. Συμπτώματα, διάγνωση και τρόποι θεραπείας
ΚΟΡΑΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ
ΚΟΡΑΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ
Αλλεργική ρινίτιδα. Συμπτώματα, διάγνωση και τρόποι θεραπείας
Γενική Κλινική
Θηλασμός και καφεΐνη
Κωνσταντίνα Γραμματικού, Μαία Σύμβουλος Γαλουχίας ΙΑΣΩ Θεσσαλίας
Θηλασμός και καφεΐνη
Μαιευτική - Γυναικολογική
Όγκοι Εγκεφάλου – Όσα χρειάζεται να γνωρίζετε
ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ ΙΟΡΔΑΝΗΣ
ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ ΙΟΡΔΑΝΗΣ
Όγκοι Εγκεφάλου – Όσα χρειάζεται να γνωρίζετε
Γενική Κλινική
ΕΠΑΦΗ ΔΕΡΜΑ ΜΕ ΔΕΡΜΑ (SKIN TO SKIN CONTACT)
Κωνσταντίνα Γραμματικού, ΜΑΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΓΑΛΟΥΧΙΑΣ
ΕΠΑΦΗ ΔΕΡΜΑ ΜΕ ΔΕΡΜΑ (SKIN TO SKIN CONTACT)
Μαιευτική - Γυναικολογική
Ο ρόλος της κολονοσκόπησης στην πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου
ΠΑΝΤΣΑΣ ΠΑΡΙΣ
Ο ρόλος της κολονοσκόπησης στην πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου
Γενική Κλινική
ΥστεροΣαλπιγγογραφία (ΥΣΓ) στο ΙΑΣΩ Θεσσαλίας
ΦΕΖΟΥΛΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ
ΦΕΖΟΥΛΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ
ΥστεροΣαλπιγγογραφία (ΥΣΓ) στο ΙΑΣΩ Θεσσαλίας
Μαιευτική - Γυναικολογική
Α’ Παθολογική Κλινική ΙΑΣΩ Θεσσαλίας
ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ, ΚΑΪΤΑΝΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
Α’ Παθολογική Κλινική ΙΑΣΩ Θεσσαλίας
Γενική Κλινική
Oξεία Nεφρική Aνεπάρκεια σε ασθενείς που νοσηλεύτηκαν με COVID-19
ΓΟΜΠΟΥ ΑΘΗΝΑ
Oξεία Nεφρική Aνεπάρκεια σε ασθενείς που νοσηλεύτηκαν με COVID-19
Γενική Κλινική